Geçtiğimiz perşembeden itibaren ekonomi haberlerinde Dubai’nin sürüklendiği finansal darboğazla ilgili birçok sıcak gelişme ve incelemelerle dolu yazılar var. Asya ve Avrupa borsalarını etkileyen, dünyanın ilgisini Birleşik Arap Emirlikleri’ne yönelten bu olayı herkes anlamakta güçlük çekti ve çekiyor. Peki ne oldu da Dubai bu duruma düştü? Dünün ve yine bugünün gözde şehri Dubai’yi gelecekte neler bekliyor? Diğer emirlikler veya Arap dünyası duruma el atacak mı?
Her Şey Hayal Etmekle Başladı
’90’ların başında Dubai, çölün ortasındaki boş caddelerin çevrelediği geleneksel mimarideki evler ile yeni yeni gökdelenlerle oluşturulmuş yapılardan ibaret bir kentti. Körfez Savaşı’nın da etkisi ile Batı bölgeye daha fazla nüfuz etmeye başlıyor ve Kuveyt’ten başlayrak bir değişim rüzgarı hakim oluyordu Arap Yarımadası’na. Dünün petrol zenginleri; Mercedes’e binmekten, külçe külçe altınlarını İsviçre bankalarında ziyaret etmekten ve at yarışlarını izlemekten sıkılmışa benziyordu. Bu dönemde devrin petrol zengini çoğu ülkesi inşaat sektörünün lokomotifliğinde birçok projeye el atmaya başladı. Doğalgaz zengini Katar, Doha ile; petrolü yüzünden Saddam’ın öfkesine maruz kalan Kuveyt, Kuwait City ile; Suudiler ise finans merkezleri Cidde ile katıldılar yarışa. İrili ufaklı birçok Arap ülkesi katıldı bu kervana.
Aralarından biri ise diğerlerinden bir hayli farklı bir strateji izliyora benziyordu. İngiltere’nin en gözde okullarından birinde eğitimini tamamlayan vizyoner Emir Muhammed El-Maktum, Dubai’yi çok farklı bir dünya şehri yapma ideali ile yola çıktı. Şehir hem bir turizm kenti hem bir finans merkezi hem de bir bilişim kenti olacaktı. Herkesin hedeflediğinden daha fazlasını hedefliyordu Dubai. Yalnız minik bir problem vardı, Dubai’de petrol yoktu. Diğer bölge ülkeleri yapısal ve farklı alanlardaki projelerini petrol parası ile finanse ederken Dubai’de El Maktum kendi serveti’ni (Dubai Holding) kullanıyor veya Avrupa bankalarından uzun vadeli borçlar alıyordu. 10 yıl içerisinde sadece Ortadoğu’nun incilerinden biri değil, dünyanın göz bebeği projelerin beşiği oldu Dubai. Palmiye ve Dünya Adaları, dünyanın ilk 7 yıldızlı oteli Burj El-Arab ve tabii ki Burj Dubai. Dünyanın en yüksek binası olmaya namzet bu proje de iflas haberi ile birlikte sekteye uğradı ne yazık ki.
Peki Şimdi Ne Olacak?
Dubai borçlarından sıyrılmak için harekete geçti bile. Dubai Holding birtakım projelerin ileriye dönük satışına onay verdi. Asıl kurtarıcı rolü ise Dubai ekonomisinin altın yumurtlayan tavukları olan tamamlanmış projeler üstleneceğe benziyor. Yabancı yatırımcıların bu projelere göz diktikleri aşikar. Tam böyle bir dönemde amiyane tabir ile “ucuzcu akbabalar” dolaşıyor Arap çölleri üzerinde. Bir diğer alternatif ise daha insaflı, birliğin başbakanın emirliğine birliğin sahip çıkması senaryosu. Abu Dabi’li yetkililer Dubai’nin hesaplarının inceleneceğini ve uygun görülen noktalarda finansal anlamda desteğin sağlanacağı sözü verdi.
Dubai ise projelerine güveniyor ve şimdilik fazla bir açıklama yapmıyor. İzleyelim ve görelim bakalım.
Etiketler: Burj Dubai, Dubai, Ekonomik Kriz, El Maktum, Körfez Savaşı
