Geçen haftanın kuşkusuz en çok konuşulan haberi: tamı tamına 321 milyon dolarlık futbol ihalesi. Bu ihale sonucunda kazanan Digitürk olurken kulüplerin ve federasyonun gelirlerinin ne kadar yükseleceği de belli oldu. Bu yüksek rakam aynı zamanda futbol endüstrisinin krize nasıl direndiğini de gösteriyor.
1980’lerden sonra futbol artık tamamen bir endüstriye dönüştü. Ticarileşen futbol tam bir arz ve talep dengesiyle işliyor. Bunun sonucunda farklı talepler oluştukça ihalenin de içeriği çok değişti. Yeni ihaleyle beraber yayın kanalları çeşitlendirildi. Buna göre TV yayınlarına ek olarak, internet ve cep telefonu aracılığıyla özet görüntü satışını da içeren çeşitli paketler oluşturuldu. 3 ayrı paket sunularak ihaleye başlandı. A paketini Digitürk , B paketini TRT ve C paketini Türk Telekom aldı.
Peki Digitürk’ ün 321 milyon dolar (vergilerle beraber yaklaşık 410 milyon dolar) vererek kazandığı ihale gerçekten kârlı mı? 2008 yılında Digitürk’ ün tek başına girerek kazandığı ihale 140 milyon dolardı. Sonuçta krizin en koyu döneminde bu rakamın önceki yıllara göre çok artması farklı yorumlara neden oldu. İhalenin üncesinde konuşulan rakam en fazla 200 milyondu ama 3 tarafın da ihaleyi almaktaki kararlılığı ve hırsı, rakamı hiç de rasyonel olmayan 321 milyona kadar çıkardı. Digitürk’ in ihaleye girerken iyi hazırlanmış bir planla gittiğini düşünürsek faturayı tamamen izleyiciye yıkması mümkün değil. Fiyatı da çok fazla artıramaz çünkü Rekabet Kurulu’nun koyduğu kurallar çerçevesinde fiyat belirlemek zorunda. Fakat fiyat artışı da kaçınılmaz. Zaten Digitürk büyük oranda abonelerine güveniyor olmalı ki bu kadar büyük bir parayı ödemeyi de göze aldı.
Aslında maç seyretmek lüks hizmet kategorisine girer ve bu tip hizmetler de talep esnekliğine karşı duyarlıdır. Bu durumda gelir düzeyindeki düşüş ve fiyattaki artış talebi hemen etkiler, ama ekonominin bu genel kuralı futbolda pek işlemiyor. Fanatik tüketici maç seyretmek için yüksek faturaları ödemeye hazır. Digitürk de 9 yıllık tecrübesiyle bunun farkında ki ihaleyi kaçırmadı. Önemli olan diğer bir nokta da paranın dolar olarak ödenecek olması bu durum kur riskini ortaya çıkarıyor. Kur ani artarsa ücretini TL üzerinden alan Digitürk’ün dolar üzerinden ödemeleri sıkıntıya girer. Bunun sonucunda da Türk futbolu zarar görür.
İhalenin asıl kazananları ise futbol kulüpleri. Toplam 178 milyon dolar direkt kulüplerin kasasına girecek. Bu parayı transferlerde kullanarak futbolun gelişmesine katkıda bulunmuş olacaklar. Digitürk’ün asıl kazanan olup olmadığını önümüzdeki günler gösterecek; ya da tam tersi tek kazanan justin.tv* olacak.
*Maçları ve birçok şifreli kanalları ( lig tv, d-smart vb.) canlı olarak takip edebileceğiniz bir site.
Şeyma Şahin
