TÜİK’in eylül ayı ihracat ve ithalat verilerine göre cari açık %53.7 azalma gösterdi.
Detaylı bültene buradan ulaşabilirsiniz.
Bundan üç yıl öncesine dönersek dış açık ekonomi sayfalarının önemli bir sorunsalıydı. İhracattaki hızlı yükselişin olduğu kriz öncesi dönemde dramatik oranda cari açık rakamlarıyla karşılaşıyorduk. Bugün açıklanan verilere baktığımızda dış açıktaki bu önemli oransal azalıştan Türkiye ekonomisiyle ilgili iki önemli sonuca ulaşıyoruz.
1- Ekonomi büyüdükçe cari açık büyüyor, ekonomi durgunluk içine girdikçe cari açık azalıyor.
Tam bu noktada asıl ve kritik olan iki sonuca ulaşılıyor.
2- Türkiye ekonomisi tasarruf yapma konusunda oldukça başarısız ve tasarruf yoluyla değil dış kaynak yoluyla büyüyen bir ekonomik dinamiğe sahip.
İkinci sonucu daha detaylı açıklarsak;
Dünya ekonomisinde her şey yolunda, fon akışının stabil olduğu dönemlerde Türkiye’de ithalata bağlı ihracat gerçekleşiyor. Tam zıttını düşünürsek, dünya ekonomisi kriz içinde ve fon akışının dalgalı olduğu dönemlerde ithalat azalışına bağlı olarak ihracat küçülmesi yaşanıyor. Bu dönüşüm yapısı da üretim unsurlarının tasarrufa (S) değil dış yönlü ham maddeye ve fona bağlı olduğunu ispatlıyor.
Eylül ayı verisindeki %53.7′lik dış açık küçülmesi de 2009 ayının ilk iki çeyreğinde GSYH’deki sert düşüşün bir yansıması.
Onur Okut
